Onderzoek toont aan: reflexzonetherapie werkt

Onlangs las ik op de website van een grote Nederlandse organisatie die zich bezighoudt met volksgezondheid dat bij alle alternatieve geneeswijzen de wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. Een hele groep therapievormen en geneeswijzen wordt hiermee op een bepaalde manier gepresenteerd, en ik vraag me voorzichtig af of het een positieve manier is. Als reflexzonetherapeut vind ik dat natuurlijk jammer. Alleen al omdat er wel degelijk gevalideerd en gepubliceerd onderzoek bestaat dat de werking van reflexzonetherapie, ook een alternatieve/complementaire therapievorm, aantoont.

Aangetoonde werkzaamheid

In het artikel Werking reflexzonetherapie aangetoond is te lezen met welke middelen het effect van reflexzonetherapie aantoonbaar gemeten is en hoe lang dit effect aanhield. Ook het effect op pijn wordt aangetoond en verklaard. Met apparaten die (objectief) effecten konden meten. En ook met de antwoorden van cliënten (subjectief) op vragenlijsten. Daarvoor bestaan allerlei valide onderzoeksmethoden. Zo nu en dan komt bij mij de vraag op of buiten de onderzoekswereld wel bekend is op hoeveel verschillende manieren er onderzoek verricht kan worden.

Erkenning zorgverzekeraars

Het is verder vermeldenswaard dat een deel van de alternatieve/complementaire therapieën, waaronder reflexzonetherapie, in aanmerking komt voor vergoeding door zorgverzekeraars. Dat zegt iets over de erkenning en het vertrouwen in de werkzaamheid van deze therapieën door de zorgverzekeraar. Tot slot zijn er nog de reacties van de meeste van mijn cliënten en die van mijn collega’s. Zij geven aan vermindering van gezondheidsklachten te ondervinden waardoor hun levens een stukje aangenamer worden. Deze reacties zijn voor mij de meest directe bewijsvoering van werkzaamheid van reflexzonetherapie.

En zo heb ik zomaar drie redenen om positief te zijn én blijven!

P.S. De onderzoeken die gebruikt zijn voor het genoemde artikel, staan onder de tekst.

Terugblik op 2018

2018 begon vrolijk met een privé-reis naar China! In dat grote land – waar ook de reflexologie groot is -, heb ik verschillende keren genoten van lichaams- en voetmassages; altijd verkwikkend, en vanuit professioneel oogpunt ook leerzaam. Heerlijk verfrist arriveerde ik eind januari weer in Nederland om daar lekker aan de slag te gaan in m’n praktijkruimte aan de Singelsteeg. Omdat die ruimte steeds vaker ook aan anderen verhuurd werd, ben ik in het late voorjaar ook aan huis gaan werken. De praktijkruimte daar was efficiënt en knus, en een aantal cliënten wist de weg er naar toe al gauw te vinden. Voor de cliënten uit mijn woonwijk was mijn tweede werkplek vaak op loopafstand. Zo kon de praktijk toch doorgroeien, en dat deed ‘ie!

Hanne Marquardt

In april volgde ik een uiterst boeiende bijscholing van de bekende Duitse reflexoloog Hanne Marquardt. Hanne is een deskundige en humoristische mevrouw van dik in de 80 die nog steeds werkt en doceert. Ze gaf aan regelmatig door een collega-reflexoloog behandeld te worden; wat een fijne reclame voor reflexzonetherapie is dat! Het was inspirerend haar ongegeneerd op de vingers te mogen kijken, feedback te krijgen, aan het denken gezet te worden. Veel van wat ik van Hanne geleerd heb, paste ik al snel, en nog, toe in mijn praktijk.

Commissie Onderzoek en Ontwikkeling

De werkzaamheden van de commissie Onderzoek en Ontwikkeling (een van de commissies binnen de VNRT, mijn beroepsvereniging) worden steeds vastomlijnder. We richten ons momenteel op de thema’s van de Week van de Reflexologie. Met de andere commissieleden heb ik daarom dit jaar een flink aantal gepubliceerde, wetenschappelijke onderzoeken doorgenomen die over reflexologie en kanker gingen, het thema van dit jaar. De resultaten waren uiteenlopend, ontdekten we. Maar we weten ook dat dit bij wetenschappelijk onderzoek hoort. We hebben de onderzoeksresultaten in het Nederlands ter beschikking gesteld aan de VNRT-leden, met duidelijke achtergrondinformatie daarbij.

Week van de Reflexologie

In september heb ik de Week van de Reflexologie aangegrepen voor wat bijzondere activiteiten. In mijn eigen praktijk heb ik een aantal gratis kennismakingsbehandelingen gegeven. En bij Oncologie en Oedeem Fysiotherapie Utrecht (OOFU) heb ik met een paar Utrechtse collega’s een lange vrijdagmiddag verschillende patiënten van OOFU gemasseerd. Ik kijk terug op een groot aantal bijzondere en warme ontmoetingen.

Een nieuwe werkplek

Omdat het toch het fijnste is op één plek te werken, heb ik mij onmiddellijk aangemeld als nieuwe huurder toen er in het najaar een ruime praktijkruimte vrijkwam op de begane grond van een voormalig woonzorgcentrum in de wijk Tolsteeg/Hoograven. Deze deel ik met collega Krista Geestman van Vitalista Reflexzonetherapie, met wie ik al een tijd regelmatig en graag samenwerk. Na een maandje opknappen ben ik hier per 1 december volop in actie. De dagen en avonden zijn verdeeld onder de beide praktijken en (bijna) de hele week kunnen cliënten er nu reflexologiebehandelingen ontvangen. Krista en ik zijn blij met onze mooie praktijkruimte!

Einde en begin

Er is veel gebeurd in dit bijna afgelopen jaar. Nieuwsgierig kijk ik uit naar wat het nieuwe jaar brengen zal. Net als jij, hoop ik. Een gezond 2019 gewenst!

Over depressie

Met enige regelmaat komt in mijn praktijk een cliënt op leeftijd die in haar leven verschillende zware depressies heeft gehad. Het is voor haar belangrijk dat ze zo fit en mobiel als mogelijk blijft en dat is veelal inzet van de behandelingen. ‘Tijdens een behandeling valt alles van me af. Dan hoef ik niks meer’, zegt ze. ‘Jouw zachte handen aan mijn voeten zijn heerlijk!’ En soms voelt ze zich de dag na de behandeling een stuk energieker. Door het gebruik van antidepressiva zijn haar emoties wat afgevlakt, maar dat heeft ze graag over voor een leven zonder depressie. De diepe zwarte gaten die ze kent uit eerdere fases van haar leven hoopt ze nooit meer te ervaren. Ze kan goed praten en wil ook graag praten omdat ze merkt dat er vaak bitter weinig begrip is voor mensen met deze psychische aandoening.

Weinig begrip

‘Had ik maar een gebroken been, heeft ze vaak gedacht als ze depressief was’, vertelde ze me onlangs. Voor zichtbare fysieke klachten is in haar ervaring veel meer begrip dan voor de niet-zichtbare. ‘Het ergste vond ik het advies dat ik mezelf moest aanpakken, terwijl ik dat helemaal niet kon; op het dieptepunt van mijn depressies was ik zo óngelooflijk moe en futloos’, aldus de cliënt. ‘En als mensen het dan niet begrepen, dan konden ze me ook nog wel eens op de kop zitten en naar tegen me zijn. Dat helpt ook helemaal niet.’

Wat helpt?

Gelukkig heeft deze cliënt in haar leven een aantal mensen gekend die deden wat wél hielp. Zij gaven haar aandacht, échte aandacht en daarmee bedoelt ze: ‘Mensen die naast me gingen zitten, zonder advies, die naar me luisterden, me geruststelden of samen met mij zwegen. Mensen die een arm om me heen hebben geslapen, me hebben laten huilen, en die me verteld hebben dat het voorbij zou gaan.’ Ook afleiding die paste bij hoe het op dat moment was, heeft deze cliënt goed gedaan: ‘In de buitenlucht, eerst alleen maar op een stoel in de tuin, later naar het bos, naar zee; het heeft me enorm geholpen, weet ik achteraf. Ik wens iedereen met een depressie meelevende en aandachtige mensen in hun omgeving toe. Waar mogelijk ben ik dat.’

Bovenstaande blog is tot stand gekomen met medewerking en toestemming van een cliënt van Veldbloem Voetreflextherapie. Deze cliënt is blij met de regelmatige aandacht in de media voor depressie en doet daarom graag haar verhaal.

Leve de Chinezen

Terugkijkend op het afgelopen jaar zag ik dat ‘reflexologie en TCM’ – Traditional Chinese Medicine, Traditionele Chinese Geneeskunde – voor Veldbloem Voetreflextherapie als een rode draad door 2017 gelopen heeft. Tijdens mijn basisopleiding was ik er al mee in contact gekomen. En dat er van de Chinezen nog veel meer te leren viel, was me toen al duidelijk. 2017 Was klaarblijkelijk het jaar waarin dat gebeuren zou;-) En een leerzaam en productief jaar werd het!

Chinflex

Bij opleidingsinstituut Total Health heb ik de tweedaagse cursus Chinflex gevolgd. Daar leerde ik een aantal verschillende, authentieke Chinese voetreflexmassages die direct toepasbaar zijn. De technieken waren soms anders dan ik kende, en ook de manier van kijken naar ziekte en gezondheid was regelmatig nieuw voor me. Toch kon ik de massages vrij snel integreren in mijn behandelingenaanbod, en nu werk ik er volop mee! Opvallend afwijkend van de meer op Westerse leest gestoelde behandelingen zijn de grote en snelle strijkende bewegingen. Mijn ervaring is inmiddels dat er bij cliënten nogal wat kan gebeuren bij een uitgebreide behandeling van de ‘Chinese’ energiebanen, de meridianen. Regelmatig hoorde ik resultaten als beter slapen, minder hoofdpijn en meer energie; geweldig!

Moxa

Bij opleidingsinstituut Zonnevlecht leerde ik werken met moxa, ofwel het kruid bijvoet. Positieve eigen ervaringen hadden me nieuwsgierig gemaakt naar dit onderdeel van TCM. In een dag leerde ik over de herkomst en het gebruik van moxa bij gezondheidsklachten. En er werd uiteraard flink geoefend! Moxasticks (tot een sigaar opgerolde, gedroogde bijvoetbladeren) zijn kant en klaar te koop. Voor de behandeling wordt een stick aangestoken tot er een gloeiende punt aan zit, en die wordt boven de te behandelen plek gehouden. Het doel hiervan is op die plaats de doorstroming van de levensenergie te bevorderen. Momenteel gebruik ik moxa met name bij cliënten met klachten aan het bewegingsapparaat; voornamelijk via de reflexzones op voeten en onderbenen, soms ook op andere plaatsen. De warmte en verdere werking van moxa worden over het algemeen als weldadig ervaren.

Oncoreflex

In maart startte ik de jaaropleiding Oncoreflex, reflexologie bij kanker, ook bij opleidingsinstituut Total Health. Een persoonlijk interesse in deze ziekte die veel verschijningsvormen heeft, en waarmee ik zowel privé als in mijn praktijk in aanraking kom, had me hiertoe gebracht. Het was een grondige scholing; veel aspecten van kanker werden uitgebreid belicht, natuurlijk vanuit TCM, maar ook van reguliere en natuurgeneeskundige zijde. Verrassend te horen voor mij was wat reflexologie kan betekenen voor mensen in allerlei stadia van hun ziekte, en zelfs nadat de behandelingen in het ziekenhuis afgerond zijn. Ik kijk met veel voldoening terug op een interessant en leerzaam studiejaar.

Op reis

Als klap op de Chinese vuurpijl, startte ik 2018 met een reis naar … China! Het ging daarbij primair om familiebezoek en lekker reizen, maar er was ook ruimte voor nieuwe ontdekkingen en ervaringen met de Chinese geneeskunde. Ik heb me regelmatig laten masseren, vaak niet zachtzinnig, maar het heeft me eigenlijk altijd goed gedaan. Uitgerust en gefocust start ik nu dit nieuwe jaar; de praktijk is weer geopend. Ik verwelkom je er graag: ‘Ni hao!’

Aandacht, zorg en ontspanning

Nog steeds vind ik het bijzonder als een nieuwe cliënt gaat liggen op de massagetafel en direct al reageert op een aantal voor mij standaard handelingen. Ik maak het de cliënt zo aangenaam mogelijk. Hij of zij ligt er per slot van rekening minimaal drie kwartier;-) Zo leg ik een knierol neer, en kussentjes onder het hoofd en eventueel nog op andere plaatsen. Ik dek de cliënt in deze koude maanden toe met een of meer warme dekens. Tot slot doe ik de sokken uit, raak de blote voeten aan en pak ze in in een handdoek. Regelmatig zie ik dan de eerste ontspanning al komen: cliënten bewegen nog even om te voelen of ze écht goed liggen, er wordt gezucht en gegaapt. Soms gaan de ogen al dicht. Veel cliënten geven er ook woorden aan: ‘het is nú al fijn!’, of ‘wat lekker, dat zorgzame’ of ‘ik zou willen dat iemand dit elke avond deed’. En dan ben ik nog niet eens begonnen met de behandeling …. of toch wel?

Ontspanning

Zorg en aandacht krijgen doet mensen goed. Een uur niks ‘moeten’, alleen maar – lekker – liggen. Rust en herstel, daar gaat het dan om. Niks moeten zorgt voor ontspanning, regelmatig niet onmiddellijk, maar wél op een gegeven moment. Niks moeten en aangeraakt worden zorgt voor het gevoel er te zijn en te mogen zijn, gezien en gehoord te worden. In de geborgenheid van de warme praktijkruimte en met de volledige aandacht van de behandelaar krijgt door die ontspanning het eigen herstelsysteem, het zelfgenezend vermogen dat elke mens heeft, optimaal gelegenheid te herstellen wat stuk is. Heling van fysieke klachten, heling van psychische pijn. Rust en herstel, dat zijn de magic words nu.

Zelfherstellend vermogen

Reflexologen maken dankbaar gebruik van het zelfherstellend vermogen van hun cliënten. Het is de helende kracht van de cliënten zelf die ze losmaken, stimuleren en activeren. Door gerichte massagegrepen, het bewerken van drukpunten, en snelle of langzame strijkende bewegingen raken ze die delen van het lichaam aan die in de voorbije eeuwen al lang en breed bewezen hebben effectief te zijn in het oplossen van problemen. Dat is wat reflexzonetherapie toevoegt. In een omgeving van aangename rust lukt dit optimaal, en zo’n omgeving creëren alle reflexologen. Kom gerust een keer ervaren, bij mij of een van mijn collega’s. We zijn met velen!

Onze interne reinigingsdienst

Het is echt najaar! De zon is er nog wel, maar wordt steeds minder krachtig. Het is nu behoorlijk fris, overdag maar vooral ook ’s avonds en ’s nachts. Veel bomen en struiken hebben hun bladeren inmiddels verloren. Paddenstoelen zijn al weer volop gespot. Heel natuurlijk richten we ons weer meer op de gezelligheid en warmte van het binnen zijn. Maar, de een na de ander om me heen hoor ik ook weer sniffen en snotteren, een vaak wat minder gewenste kant van dit seizoen. Gelukkig hebben wij mensen een prachtig intern afweer- en opruimsysteem, het lymfatisch systeem. En dat mag nu z’n belangrijke taak serieus gaan uitvoeren!

Lymfatisch systeem

Door ons hele lichaam lopen lymfevaten, net als bloedvaten. De lymfevaten nemen overtollig vocht dat overal in ons weefsel zit en vaak veel afvalstoffen bevat, op en vervoeren dit richting de grote bloedvaten in de borstholte. Daar komt het weer in de bloedbaan. Onderweg haalt lymfatisch weefsel, zoals de lymfeknopen in oksels en liezen, en de milt, de afvalstoffen uit de lymfe, zoals het weefselvocht nu genoemd wordt,  en voert deze af, het lichaam uit. Daarnaast maakt het lymfeweefsel antistoffen aan tegen lichaamsvreemde stoffen als virussen en bacteriën. Zodra ze onschadelijk zijn gemaakt, voert het lymfatisch systeem ook deze afvalstoffen af.

De natuurgeneeskundige aanvulling

Aan de vaak bekende westerse manier van kijken voegt de natuurgeneeskunde nog een iets minder bekende toe. De natuurgeneeskunde ziet de lichte en heldere lymfevloeistof ook als drager van energie. Opgedane indrukken en overtuigingen, denkpatronen en ideeën zijn eveneens een vorm van energie; niet meer tastbaar maar wél echt. Het lymfestelsel verwijdert ook de niet-tastbare afvalstoffen en belagers in de vorm van ideeën, indrukken en overtuigingen die ongewenst voor ons zijn, of niet (meer) bij ons passen. En een goed functionerend lymfesysteem vult de energie die wél bij ons hoort, onze eigen levensenergie en kracht, weer aan.

Voetreflex ondersteunt

Om lekker en gezond in je vel te blijven zitten, is het dus zaak het lymfatisch systeem in tiptop vorm te houden. Dit kan door voetreflexbehandelingen die het ondersteunen en activeren. De zachte lymfemassage op voeten en onderbenen kan goed preventief ingezet worden in de herfst- en wintermaanden. De behandeling is ook fijn tijdens het herstel van bijvoorbeeld verkoudheid, sinusitus of keelontsteking, en bij somberheid of een algeheel gebrek aan vitaliteit. Zin in een lichtpuntje op een van die gure, natte en donkere dagen die ook bij deze tijd van het jaar horen? Je bent welkom in mijn warme praktijkruimte!

Samen sterk!

Onlangs was ik voor het eerst aanwezig bij een plenaire vergadering van bestuur, commissies en districtsgroepen van de VNRT, de Vereniging van Nederlandse Reflexzone Therapeuten. Er waren zo´n 30 dames aanwezig en het werd een dag van uitwisseling. Wat had iedereen gedaan in het voorbije jaar en wat waren de plannen voor de toekomst? Het bestuur kwam met groter en kleiner nieuws. En er werd naar aanleiding van dat alles – en uiteraard, zou ik bijna zeggen, met zo´n grote groep vrouwen bij elkaar;-) – volop gediscussieerd.

Inhoudelijk sterk

Ik was onder de indruk van de enorme hoeveelheid werk die al deze vrijwilligers bij elkaar, naast meestal een eigen praktijk en soms ook nog een andere baan, verzetten. Ik hoorde over PR voor reflexologie en de VNRT, het organiseren van bijscholingen en het accrediteren van opleidingen, het contact onderhouden met scholen, met zeer diverse medische organisaties en met andere relevante clubs, het organiseren en uitvoeren van visitaties, en het toezien op kwaliteit binnen de vereniging. Met een paar collega´s voegde ik daar vanuit de Commissie Onderzoek en Ontwikkeling ook nog wat aan toe.

Gedrevenheid

Het was een leerzame en gezellige dag. De toon was heerlijk positief! Ik voelde bij iedereen een grote behoefte te willen meewerken aan nóg meer bekendheid en aandacht voor reflexologie als serieuze en gedegen behandelwijze bij gezondheidsklachten, in welke vorm zich die dan ook aandienen. Ik ben blij dat ik me een jaar geleden heb aangesloten bij de VNRT. In Nederland is deze vereniging met zo’n 500 leden de enige beroepsvereniging die zich bij uitstek bezighoudt met reflexzonetherapie. En naast voetreflextherapie gaat het dan ook over gezichtsreflexologie, handreflexologie, oorreflexologie, etc. Hierdoor heeft de VNRT op dit gebied veel kennis en expertise en zijn er relevante contacten met andere partijen. Verenigd staan we sterk en kunnen we meer bereiken dan alleen. En dat is in het belang van deze fijne en waardevolle therapievorm!